Tuesday, June 26, 2018

പുലര്‍കാലം










- കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കര്‍

ആരമ്പത്തീരമ്പത്തൂരമ്പത്തെരമ്പം
ആലോലുല ചേലുല പാലുല
കെഴക്കു നെരെ
മലയ്ക്കു മേലേ
പഴുക്കാപ്പാക്കിന്‍റെ പഴുപ്പും, മുഴപ്പും, കൊഴുപ്പും
തട്ടിയൊടഞ്ഞ വെടലത്തേങ്ങാ-
ച്ചിരിപ്പും, തരിപ്പും, തെറിപ്പും

പൂവന്‍കോഴീടെ, താമരക്കോഴീടെ ചാറ്റും
തൊറതൊറച്ചാറ്റും
പൊരപ്പൊറത്തിരുന്നോണ്ടുദിതെളി
തെളി തെളിച്ചാറ്റും, തൊറതൊറച്ചാറ്റും
കട്ടക്കട്ടക്കൂരിരുട്ട്, തട്ടിത്തട്ടിത്തെറിപ്പിച്ചോ-
ണ്ടാരമ്പത്തീരമ്പത്തൂരമ്പത്തെരമ്പം

ചക്കരപ്പാട്ട് മുക്കറയിട്ടേ
പാതിരാമണലിന്‍റെ
തിട്ടയ്ക്കുപെട്ടേ
ചാത്തന്‍റെ കുടിനീര്, തെളിനീര്, മരനീര്
തര്തര്ത്തരിച്ചേ.
മരനീര്, തലനീര്, തെറിതെറിത്തെറിച്ചേ

കെഴക്കത്തെ വരമ്പത്ത്
കളക്കറ്റ, പിടിക്കറ്റ
തുടുതുടത്തുടിച്ചേ
കുടിക്കറ്റ, കുതിക്കറ്റ
ചൊകചൊകച്ചൊടിച്ചേ.

(ശ്രീ. അരവിന്ദന്‍ സംവിധാനം ചെയ്ത കുമ്മാട്ടി എന്ന സിനിമയില്‍ പ്രഭാതഗീതമായി ഇത് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.)                                                                            

Sunday, February 25, 2018

ബാബുരാജ്

- പി. ഭാസ്ക്കരന്‍

ജാലകോപാന്തത്തിങ്കല്‍ മേടപ്പൂനിലാവിന്‍റെ
പാലല തുളുമ്പുന്നൂ; ഹോട്ടലിന്‍ മട്ടുപ്പാവില്‍
പാര്‍ട്ടിയിലാരോ നീട്ടിപ്പാടുന്നു ബാബുരാജിന്‍
പാട്ടുകള്‍; സുഹൃദ്'വൃന്ദമാസ്വദിക്കുന്നൂ പേര്‍ത്തും!

അരികിലൊരു കൊച്ചുമുറിയില്‍ നിര്‍ന്നിദ്രനായ്
തിരിഞ്ഞും മറിഞ്ഞും ഞാന്‍ മെത്തയിലുരുളുമ്പോള്‍
ഓര്‍മ്മ തന്‍ ഹാര്‍മോണിയം മൃദുവായ് മൂളീടുന്നൂ;
ഓരോരോ ദിനരാത്രക്കട്ടകള്‍ ചലിക്കുന്നൂ!

പരക്കുന്നുവോ ചുറ്റും ബീഡി തന്‍ പുക? ചുറ്റും
ചുരക്കുന്നുവോ സംഗീതാംബ തന്‍ മുല? രാഗ-
സാഗരം കടഞ്ഞതിന്‍ മാധുരീസുധ? ആരീ-
ശോകാര്‍ദ്രഗാനം പാടി മുറിയിലിരിക്കുന്നു?

ബാബുവോ? അതെ, ബാബു തന്നെ-യാക്കള കണ്ഠം
വേപമാനമാമൊരു വേണുനാളികയെപ്പോല്‍
ശ്യാമസുന്ദരരാവില്‍ നിര്‍വൃതി വര്‍ഷിക്കുന്നൂ;
വ്യോമാന്തരത്തില്‍ മുകില്‍ക്കടമ്പു പുഷ്പിക്കുന്നൂ!

നിലാവില്‍ വീണ്ടും ബാബു മൂളുന്നു, വിരഹത്തിന്‍
ബിലാവല്‍ രാഗം; നേര്‍ത്ത വിരല്‍ത്തുമ്പുകള്‍ സ്വയം
കോര്‍ക്കുന്നൂ സ്വരങ്ങളാല്‍ മാലകള്‍, നിഷ്പന്ദയായ്
താനമായ്, പിന്നെ സ്വരസ്ഥാനങ്ങള്‍ കാണിക്കുന്ന
ഗാനമാ,യാ ഗീതികാനിര്‍ത്ധരി പ്രവഹിക്കെ
തരളീകൃതമെന്‍റെ ഹൃദയസ്പന്ദം മന്ദം
തബലയ്ക്കൊപ്പം ത്രീതാള്‍ച്ചൊല്ലുകള്‍ കൊട്ടീടുന്നൂ!

രാത്രി തന്‍ തമാലത്തില്‍ യാമങ്ങള്‍ കൊഴിഞ്ഞതും,
പിറ്റേന്നു പുലര്‍ന്നതും, മറ്റൊരു ദിനത്തിലെ
കൃത്യബാഹുല്യത്തിന്‍റെ നുകമെന്‍ കഴുത്തിങ്കല്‍
കെട്ടുവാന്‍ ഉഷസ്സെന്‍ മുറിയിലണഞ്ഞതും
അറിഞ്ഞേന്‍ ഞാ,നെന്നാലുമെഴുന്നേറ്റില്ല - ബാബു
അരികിലിരുന്നു ഭൂപാളി തുടങ്ങുന്നു!

മിഴികള്‍ പൂട്ടുന്നു ഞാന്‍; തളിയില്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍ നി-
ന്നൊഴുകിപ്പരന്നതാം ശംഖനാദവും മൊയ്തീന്‍-
പള്ളിയില്‍ നിന്നെത്തിയ ബാങ്കുമെന്‍ മാര്‍ത്തട്ടിന്‍റെ
ഉള്ളില്‍നിന്നുയര്‍ന്നീടും തബലാത്ധംകാരവും
ബാബുവിന്‍ ഭൂപാളി തന്‍ ശ്രുതിയില്‍ ലയിക്കുന്നു;
പാപികളായുള്ളോരെ ത്രിവേണി വിളിക്കുന്നു!

(ശ്രീ. ജമാല്‍ കൊച്ചങ്ങാടിയുടെ പ്രയത്നഫലമായി പുറത്തിറങ്ങിയ, 'ബാബുരാജ്' എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഒരു കവിതയാണ് ഇത്. ഇതേ പേരില്‍ ആ പുസ്തകത്തില്‍ ശ്രീ. യൂസഫലി കേച്ചേരി രചിച്ച ഒരു കവിത കൂടിയുണ്ട്. ആ കവിത കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം മേയ് മുപ്പതാം തീയതി ഈ ബ്ലോഗില്‍ ചേര്‍ത്തിരുന്നു.)

Wednesday, January 17, 2018

കപോതപുഷ്പം

- കുമാരനാശാന്‍

ഇതരസൗരഭവീചിയെ മേന്‍മയാല്‍
വിധുരമാക്കിയിളം കുളിര്‍വായുവില്‍
എതിരകന്നിവിടെ പ്രസരിപ്പൊരീ-
മധുരഗന്ധമഹോ! മതിമോഹനം

ഭ്രമരനീലദലാവലികള്‍ക്കുമേല്‍
വിമലമായ് മലര്‍മഞ്ജരിയൊന്നിതാ
കമഠമുള്ളിലെഴുന്ന കുളത്തില്‍ നീര്‍-
ക്കുമിളതന്‍ നിരപോല്‍ വിലസുന്നുതേ!

ധവളമാം സ്ഫടികച്ചിമിഴീവിധം
നവസുഗന്ധമൊടൊന്നു തുറന്നതോ?
അവികലം മണിയാര്‍ന്നതി നിര്‍മ്മല-
ച്ഛവിയൊടും പുതുചിപ്പി വിടര്‍ന്നതോ?

അതിവിചിത്ര മനോഹര ശില്‍പ്പമി-
പ്പുതിയ പൂംകരകൌശലശാലയില്‍
ഇതിനൊടൊത്തൊരു ദന്തമയങ്ങളാം
കൃതികളില്ല വിധേ, വിഭുതന്നെ നീ!

അഹഹ! നിര്‍മ്മല ലോല മനോജ്ഞമീ-
വിഹഗമെങ്ങനെ വന്നിതിനുള്ളിലായ്
ഗഹനമേ വിധിചേഷ്ട പിറാവിതില്‍
സഹജമോ, നിഴലോ, മിഴിമായയോ!

ഒരു വികാരവുമെന്നിയഹോ! ഖഗം
മരുവിടുന്നിതു മൌനസമാധിയില്‍
പറവയില്‍ ചിലതുണ്ടവതാരമായ്,
പറയുമങ്ങനെയാഗമവേദികള്‍

ഭുവനതത്ത്വവുമന്തവുമൊന്നുമേ
വിവരമില്ല, പഠിച്ചു വലഞ്ഞിതേ!
ഇവനതെന്‍ പരിശുദ്ധ കപോതികേ,
ഭവതിയോരുകിലമ്പിനോടോതണേ!                

(DOVE ORCHID എന്ന പുഷ്പത്തെപ്പറ്റി എഴുതി 10-03-1092(കൊല്ലവര്‍ഷം)ല്‍, ആത്മപോഷിണിയില്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയതാണ്‌ ഈ കവിത)               
                                            

Saturday, January 6, 2018

വഴി വെട്ടുന്നവരോട്

- എന്‍. എന്‍. കക്കാട്


ഇരുവഴിയില്‍ പെരുവഴി നല്ലൂ
പെരുവഴി പോ ചങ്ങാതി.
പെരുവഴി കണ്മുന്നിലിരിക്കെ
പുതുവഴി നീ വെട്ടുന്നാകില്‍
പലതുണ്ടേ ദുരിതങ്ങള്‍.
വഴിവെട്ടാന്‍ പോകുന്നവനോ
പല നോമ്പുകള്‍ നോല്‍ക്കേണം;
പല കാലം തപസ്സു ചെയ്ത്
പല പീഡകളേല്‍ക്കണം.

കാടുകളില്‍ കഠിനത കുറുകിയ
കല്ലുകളും കോമ്പല്ലുകളും
നട്ടുച്ച കിനിഞ്ഞു തിളങ്ങും
കാട്ടാറിന്‍ കുളിരുകളില്‍
നീരാടി തുറുകണ്ണുകളില്‍
ഉതിരക്കൊതി കത്തിച്ച്
ഇതളു പുതച്ചരളുന്നു
പശിയേറും വനവില്ലികള്‍.
വഴിവെട്ടാന്‍ പോയവരെല്ലും
മുടിയും തലയോട്ടിയുമായി
അവിടെത്താന്‍ മറ്റൊരു കുന്നായ്
മരുവുന്നു ചങ്ങാതി.
കാടിനകം പുക്കവരാരും
തന്നിണയെ പൂണ്ടില്ലല്ലോ.
കാടിനകം പുക്കവരാരും
തന്നില്ലം കണ്ടില്ലല്ലോ.

ഒരുമട്ടാ കുന്നു കടന്നാല്‍
കരമുട്ടിയ പുഴയല്ലോ.
വിരല്‍ വെച്ചാല്‍ മുറിയുമൊഴുക്കും
മലരികളും കയവും ചുഴിയും
പാമ്പുകള്‍ ചീങ്കണ്ണികളുണ്ടതില്‍
അതു നീന്തണമക്കരെയെത്താന്‍.

അതു നീന്താമെന്നാലപ്പുറ-
മുണ്ടിനിയും പുഴ രണ്ടെണ്ണം.
കടുവിഷമാണൊന്നില്‍, മറ്റതി-
ലെരിതീയും ചങ്ങാതി.
കാവലുമുണ്ടൊന്നില്‍ വിഷപ്പുക
തേവിവിടും പൂതത്താന്‍,
മറ്റതിലോ തീക്കനല്‍ കാറി-
ത്തുപ്പും നെടുനെട്ടനരക്കന്‍
ദംഷ്ട്രകളും വിഷവും തീയും
പറ്റാത്തൊരു കവചം നേടി.

പലകാലം കൊണ്ടിവ താണ്ടി
പുതുവഴി നീ വെട്ടുന്നാകില്‍
ആ വഴിയേ പൂമാലകളും
തോരണവും കുലവാഴകളും
നിറപറയും താലപ്പൊലിയും
കുരവകളും കുത്തുവിളക്കും
പൊന്‍പട്ടം കെട്ടിയൊരാന-
ക്കൊമ്പനുമമ്പാരിയുമായി
ഊരെഴുനള്ളിപ്പോം നിന്നെ.
വഴിവെട്ടിയ ഞങ്ങടെ മൂപ്പനെ
വഴിപോല്‍ മാനിക്കണമല്ലോ.

പകലങ്ങനെ മേളം കൂട്ടി-
ക്കഴിയുമ്പോളന്തി കറുക്കും.
നിഴലുകള്‍ മേഞ്ഞണയും മേട്ടില്‍
പാലകാഞ്ഞിരം പൂത്തുചൊരിഞ്ഞ്
ചരലുകളില്‍ മണമിഴയുമ്പോള്‍
വഴിവില്ലിയൊഴിക്കാന്‍ നിന്നെ
ബലി ചെയ്'വോം കാളിക്കൊടുവില്‍.
ദീവെട്ടിച്ചോപ്പിലിരുട്ടില്‍
നെഞ്ചു കുളിര്‍ത്തമ്മ രസിക്കും.

അമ്മ തകും പാലച്ചോട്ടില്‍,
നന്‍മ തകും പാറക്കൂട്ടില്‍,
വഴിവെട്ടിയ ഞങ്ങടെ മൂപ്പനു
മണ്ഡപമൊന്നുടനുണ്ടാക്കും.
വഴിപാടായ് കാലാകാലം
'വഴിവെട്ടും വേല' കഴിക്കും.

പലവഴിയില്‍ പെരുവഴിയേതെ-
ന്നെങ്ങള്‍ക്കു പകപ്പു പെടായ്'വാന്‍
പെരുമൂപ്പന്‍വഴി,യെന്നതിനെ
തൃപ്പേരു വിളിപ്പാമല്ലോ.

നീ വെട്ടിയ വഴിയിലൊരുത്തന്‍
കാല്‍കുത്തി,യശുദ്ധി വരുത്താന്‍
ഇടയാകാതെങ്ങളു കാപ്പോം
ഇനി നീ പോ ചങ്ങാതി.

പെരുവഴിയേ പോകും ഞങ്ങള്‍
പുതുവഴി വഴിപാടിനു മാത്രം.  

Friday, June 30, 2017

മൂത്താശാരി


- മലയാറ്റൂര്‍ രാമകൃഷ്ണന്‍

   പതിനേഴു കൊല്ലങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പാണ് ഈ സംഭവം നടന്നത്. വടക്കന്‍ പറവൂര്‍ ജില്ലാക്കോടതിയില്‍ ആരംഭക്കാരന്‍ അഡ്വക്കേറ്റായി ഞാന്‍ കഴിയുന്ന കാലം.

   കക്ഷികളും കേസുമൊന്നുമില്ല. എന്നും റിക്ഷയില്‍ കയറി കോടതിയിലെത്തും. ആദ്യത്തെ ഒരു മണിക്കൂര്‍ മുന്‍സിഫ്‌ കോടതിയിലിരിക്കും. പിന്നെ, കോണി കയറി ജില്ലാ കോടതിയിലെത്തും.

   കൂടെക്കൂടെ സെഷന്‍സ് കേസുകളുണ്ടാകും.(മറ്റുള്ളവര്‍ നടത്തുന്നത്). സാക്ഷി വിസ്താരം കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കാന്‍ രസമുണ്ട്. അപ്പോഴൊക്കെയും ഒരാഗ്രഹം തോന്നും : ഒരു കൊലക്കേസില്‍ പ്രതിഭാഗം വക്കീലായി ഹാജരാകണം.

   അതിനൊരു മാര്‍ഗ്ഗമേയുള്ളു. സ്വന്തമായി വക്കീലിനെ ഏര്‍പ്പെടുത്താന്‍ കഴിവില്ലാത്തവര്‍ കൊലപാതകം നടത്തണേ എന്ന് പ്രാര്‍ത്ഥിയ്ക്കുക. അത്തരം പ്രതികള്‍ക്ക് സര്‍ക്കാര്‍ തന്നെ വക്കീലിന്‍റെ ഏര്‍പ്പാട് ചെയ്തു കൊടുക്കും. സ്വാതന്ത്യം കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും അന്നും ഇതിന് പേര് പറഞ്ഞുപോന്നത് 'ക്രൌണ്‍ ഡിഫന്‍സ്' എന്നാണ്.

   നവാഗതര്‍ക്ക് എഴുന്നേറ്റു നില്‍ക്കാനും സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കാനും കേസ് 'പ്രസംഗിക്കാനും' കിട്ടുന്ന ഈ അസുലഭസന്ദര്‍ഭം വിരളമായേ ഉണ്ടാകാറുള്ളു. സെഷന്‍സ് ജഡ്ജിയെ ക്ലബ്ബില്‍ വച്ചു കാണുക. അദ്ദേഹമൊന്നിച്ച് ബ്രിഡ്ജ് കളിക്കുക മുതലായവയെല്ലാം ഈ സന്ദര്‍ഭം കാത്തിരിക്കുന്ന പുതുവക്കീലന്‍മാരുടെ ഉപായങ്ങളാണ്.

   മാസങ്ങള്‍ ചെന്നപ്പോള്‍ എന്‍റെ ഭാഗ്യതാരം ഉദിച്ചു. തൊടുപുഴയ്ക്കടുത്തുള്ള ഒരു ഗ്രാമപ്രദേശത്തില്‍ അറുപത്തഞ്ചു വയസ്സെത്തിയ ഒരു മൂത്താശാരി, സ്വന്തം മകളെ അമ്മിക്കല്ലിന്‍റെ പിള്ളക്കല്ല് കൊണ്ട് വയറിലിടിച്ചുകൊന്നു. മകള്‍ അവിവാഹിതയും ഗര്‍ഭിണിയുമായിരുന്നു. മൂത്താശാരിയുടെ ക്രൌണ്‍ ഡിഫന്‍സ് എനിക്കു കിട്ടി.

സബ്ജയിലില്‍ ഞാന്‍ ചെന്നു. മൂത്താശാരിയെ കണ്ടു. എന്തു ചോദിച്ചാലും മറുപടി പറയാത്ത ഒരു മനുഷ്യന്‍. കേസിന്‍റെ രേഖകള്‍ ഞാന്‍ പഠിച്ചു.
കുറ്റത്തിനുള്ള പ്രേരണ : അവിവാഹിതയായ മകള്‍ ഗര്‍ഭം ധരിച്ചതിലുള്ള അപമാനം.
സംഭവം കണ്ട രണ്ടു സാക്ഷികള്‍ : മൂത്താശാരിയുടെ മകനും മകന്‍റെ കൂട്ടുകാരനായ മറ്റൊരു ചെറുപ്പക്കാരനായ ആശാരിയും.
കൂനിന്മേല്‍ കുരു പോലെ, മൂത്താശാരി മജിസ്ട്രേറ്റു മുമ്പാകെ സുദീര്‍ഘമായ കുറ്റസമ്മതവും നല്‍കിയിരിക്കുന്നു.

   മകളുടെ ഗര്‍ഭത്തെപ്പറ്റി സംഭവദിവസമാണ് ആദ്യമായി മൂത്താശാരി അറിഞ്ഞതെന്നും പൊടുന്നനെ ഉണ്ടായ പ്രകോപനം നിമിത്തം കൊല നടത്തിയെന്നുമാണ് പ്രൊസിക്യൂഷന്‍ കേസ്സ്. ഇത് അസംഭവ്യമാണെന്ന് എനിക്കു തോന്നി. പോസ്റ്റ്‌മോര്‍ട്ടം സര്‍ട്ടിഫിക്കറ്റില്‍ അഞ്ചു മാസത്തെ ഗര്‍ഭമാണെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സാധാരണ ഗതിയില്‍ മുമ്പുതന്നെ മൂത്താശാരി ഇക്കാര്യം അറിഞ്ഞിരിക്കയില്ലേ? മൂത്താശ്ശാരിക്ക് പ്രകോപനമുണ്ടായ പോലെ മകനും അപമാനഭീതിയും പ്രകോപനവും ഉണ്ടാവരുതേ? കൊല്ലാന്‍ മകനും പ്രേരണയുണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചാലെന്ത്? ഇങ്ങനെയൊക്കെ ഞാന്‍ ചിന്തിച്ചു.

   ഒന്നാം സാക്ഷി, പ്രതിയുടെ മകനായിരുന്നു. ഞാന്‍ നീട്ടിപ്പിടിച്ചൊരു ക്രോസ് വിസ്താരം നടത്തി. എനിക്ക് പ്രയോജനകരമായ ചില മറുപടികള്‍ കിട്ടി. സഹോദരിക്ക് ഗര്‍ഭമാണെന്ന കാര്യം അയല്‍വീട്ടുകാര്‍ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. കാണത്തക്കവിധം വയറ് മുഴച്ചിരുന്നു. ജോലി സ്ഥലത്തുവച്ച് ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞ് സ്നേഹിതന്മാര്‍ തന്നെ കളിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. തനിക്ക് അപമാനം തോന്നി; ദേഷ്യവും.

   "നിങ്ങളുടെ അച്ഛനും മുമ്പുതന്നെ അറിയാമായിരുന്നില്ലേ, ഗര്‍ഭത്തിന്‍റെ കാര്യം?" - ഞാന്‍ ചോദിച്ചു.

   "സംഭവദിവസാണ് അറിഞ്ഞത്."

   "നിങ്ങളും അയല്‍ക്കാരും മുമ്പേ അറിഞ്ഞിരുന്ന ഒരു കാര്യം സംഭവദിവസം വരെ നിങ്ങളുടെ അച്ഛന്‍ അറിയാഞ്ഞതെന്ത്?"

   മറുപടിയില്ല.

   ഞാന്‍ നാടകീയമാംവണ്ണം ഒരു ചോദ്യം കൂടി ചോദിച്ചു:
"അവിവാഹിതയായ സഹോദരിയുടെ ഗര്‍ഭധാരണം നിങ്ങള്‍ക്ക് അപമാനം വരുത്തിയതുകൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ തന്നെയല്ലേ കൊല നടത്തിയത്?"

   ജഡ്ജി എന്നെ മിഴിച്ചുനോക്കി.

   "എന്‍റെ ചോദ്യം റിക്കാര്‍ഡ് ചെയ്യണം. യുവര്‍ ഓണര്‍." - ഞാനപേക്ഷിച്ചു

   രണ്ടാം സാക്ഷി, പ്രതിയുടെ മകന്‍റെ കൂട്ടുകാരനായിരുന്നു. ചീഫ് വിസ്താരത്തില്‍ സംഭവം കണ്ടതായി അയാള്‍ പറഞ്ഞു. ഒന്നാം സാക്ഷിയും അയാളും കൂടി ഒന്നിച്ചൊരു സ്ഥലത്ത് പണിയെടുക്കുകയാണ്. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിന് ഒന്നാം സാക്ഷി ക്ഷണിച്ചതനുസരിച്ച്, പ്രതിയുടെ വീട്ടില്‍ വന്നതാണ്‌. ചെന്നു കയറിയപ്പോള്‍ കണ്ടത് മകളുടെ വയറില്‍ പിള്ളക്കല്ലുകൊണ്ടിടിക്കുന്ന പ്രതിയെയാണ്.

   ഈ സാക്ഷിയെ തകര്‍ക്കാതെ രക്ഷയില്ല. ഞാന്‍ ഓരോന്ന് ചോദിച്ചു തുടങ്ങി. ഒന്നാം സാക്ഷിയെ പരിചയപ്പെട്ടത് ഒന്നരക്കൊല്ലം മുമ്പ്, ഒരു ഉത്സവസ്ഥലത്തുവച്ചാണെന്ന് അയാള്‍ പറഞ്ഞു. പിന്നെ കാണുന്നത് സംഭവത്തിന്‌ മൂന്നു ദിവസം മുമ്പാണ്. ഒന്നിച്ചു ജോലി ചെയ്യാനിടയായത് ആകസ്മികമായിട്ടാണ്. ഉച്ചഭക്ഷണം ജോലിസ്ഥലത്തുതന്നെ കിട്ടും. ജോലിസ്ഥലവും പ്രതിയുടെ വീടുമായി മൂന്നു മൈല്‍ അകലമുണ്ട്. ഊണിനുശേഷം അന്ന് വീണ്ടും പണിയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നുവച്ചാല്‍ വീണ്ടും മൂന്നു മൈല്‍ നടന്നു. ഇങ്ങനെയങ്ങോട്ടു ചോദിച്ചപ്പോള്‍, ഈ സാക്ഷിയുടെ ചീഫിലെ മൊഴി ആടുന്നതായി കോടതിക്ക് തോന്നിക്കാണണം. 

   "ഊണു കഴിക്കാനല്ല, സംഭവം കാണാന്‍വേണ്ടിത്തന്നെ പ്രതിയുടെ വീട്ടിലേയ്ക്കു പോയതാണെന്ന് തോന്നും." - ജഡ്ജി പ്രോസിക്യൂട്ടറെ നോക്കിക്കൊണ്ട് ഇംഗ്ലീഷില്‍ പറഞ്ഞു.

   എനിക്ക് നേരിടാനുള്ള അടുത്ത ദുര്‍ഘടം ആ കുറ്റസമ്മതമായിരുന്നു. അതു തെളിയിക്കാന്‍ മജിസ്ട്രേറ്റ് സാക്ഷിക്കൂട്ടില്‍ കയറി. കുറ്റസമ്മതം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ പ്രതിയുടെ ശരീരത്തില്‍ പരിക്കുകള്‍ കണ്ടതായി അദ്ദേഹം എഴുതിവച്ചിട്ടുണ്ട് - അതിനുള്ള കാരണസഹിതം. പ്രതിക്ക് ചുഴലിദീനമുണ്ട്. ചുഴലി വന്നപ്പോള്‍ താഴെ വീണുണ്ടായതാണ് പരിക്കുകള്‍. എന്‍റെ നല്ല കാലമെന്നേ പറയേണ്ടൂ. പ്രോസിക്യൂട്ടര്‍, ചീഫ് വിസ്താരത്തില്‍ ചുഴലിദീനത്തിന്‍റെ കാര്യമോ പരിക്കുകളുടെ കാര്യമോ എടുത്തു ചോദിച്ചില്ല.

   "നോ ക്രോസ്" , എന്ന് പറഞ്ഞു ഞാന്‍.

   തെളിവെടുപ്പ് തീര്‍ന്നു.

   ഞാന്‍ സബ്ബ്ജയിലില്‍ വീണ്ടും ചെന്നു. മൂത്താശാരിയോട് സംസാരിച്ചു. പിറ്റേന്ന് ജഡ്ജി ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കും - മൂത്താശാരിയോട്, ക്രിമിനല്‍ നടപടി നിയമം 342-ആം വകുപ്പനുസരിച്ച്, പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെല്ലാം പ്രതിയുടെ ശ്രദ്ധയില്‍ കോടതി പെടുത്തേണ്ടതാണ്.

   പ്രോസിക്യൂഷന്‍ തെളിവിനെപ്പറ്റി എന്തു ചോദിച്ചാലും ഒറ്റ മറുപടിയേ പറയാവൂ എന്ന് ഞാന്‍ എന്‍റെ പ്രതിയെ പഠിപ്പിച്ചു.  - "എനിക്കോ വയസ്സായി, എന്‍റെ മോനെങ്കിലും നന്നായിരിക്കട്ടെ."

   ഒന്നുകൂടി പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. ചുഴലിദീനമുണ്ടോ എന്ന് ജഡ്ജി ചോദിക്കും. ഇല്ലെന്ന് പറഞ്ഞേക്കണം. 

   കോടതി സമ്മേളിച്ചു. പ്രതിക്കൂട്ടില്‍ നിന്നും മൂത്താശാരിയെ നീതിന്യായപീഠത്തിനരികില്‍ കൊണ്ടുനിറുത്തി. 

   ജഡ്ജി : "___ മാസം ___ തീയതി ___ മണി ___ സമയത്ത് നിങ്ങള്‍ മരിച്ചുപോയ ശാരദയെ അമ്മിക്കല്ലിന്‍റെ പിള്ളക്കല്ലുകൊണ്ട് ഇടിച്ചതു കണ്ടെന്ന് ഒന്നും രണ്ടും സാക്ഷികള്‍ പറയുന്നു. അതിനെപ്പറ്റി വല്ലതും പറയാനുണ്ടോ?"

   മൂത്താശാരി : "എനിക്കോ വയസ്സായി. എന്‍റെ മോനെങ്കിലും നന്നായിരിക്കട്ടെ."

   ജഡ്ജി : "അവിവാഹിതയായ ശാരദ ഗര്‍ഭിണിയാണെന്ന വിവരം സംഭവദിവസം മാത്രമാണ് നിങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞതെന്ന്.."

   മൂത്താശാരി : "എനിക്കോ വയസായി.."

   എന്‍റെ പ്രതി ഒന്നാംതരം നടനാണെന്ന് എനിക്കു തോന്നി. കുനിഞ്ഞുനിന്ന്, തൊഴുതുപിടിച്ചു കൊണ്ടാണ് പറയുന്നത്.

   "എനി മോര്‍ ക്വസ്റ്റ്യന്‍സ്?" - ജഡ്ജി എന്നോട് ചോദിച്ചു.

   "ചുഴലിദീനമുണ്ടോ എന്ന് ചോദിക്കണം, യുവര്‍ ഓണര്‍."

   ജഡ്ജി ചോദിച്ചു.

   മൂത്താശാരി ഉറക്കെ പറഞ്ഞു : "ഇല്ല"

   ഞാന്‍ കേസ് ജയിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.

   ശാരദയെ കൊല്ലാന്‍ വേണ്ട പ്രകോപനം ഒന്നാം സാക്ഷിക്ക് - മൂത്താശാരിയുടെ മകന് - ഉണ്ട്. മകനെ രക്ഷിക്കാന്‍ മൂത്താശാരി ശ്രമിക്കുകയാണ്. ഒന്നാം സാക്ഷി കൊലപാതകിയാണോ എന്നതല്ല പ്രശ്നം, മൂത്താശാരിയല്ല കൊല നടത്തിയതെന്ന് കരുതാന്‍ ന്യായമുണ്ട്. രണ്ടാം സാക്ഷി ഉച്ചഭക്ഷണത്തിന് വന്നെന്നും കൃത്യം കണ്ടെന്നും വിശ്വസിക്കാന്‍ വയ്യ. അതൊരു കെട്ടുകഥയാണെന്ന് വ്യക്തം - വിചാരണസമയത്ത് കോടതി തന്നെ പരാമര്‍ശിച്ചപോലെ. 

   "കുറ്റസമ്മതത്തെപ്പറ്റി എന്തു പറയുന്നു?" - ജഡ്ജി അന്വേഷിച്ചു.

   "അത് സ്വീകാര്യമല്ല. കുറ്റസമ്മതം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ പ്രതിയുടെ ശരീരത്തില്‍ പരിക്കുകളുണ്ട്. അതിന്‍റെ കാരണം മജിസ്ട്രേട്ടിനെ വിസ്തരിച്ചപ്പോള്‍, പ്രോസിക്യൂഷന്‍ വിശദീകരിച്ചിട്ടില്ല. പ്രതി പറയുന്നത് അയാള്‍ക്ക് ചുഴലിദീനമില്ലെന്നാണ്."

   മൂത്താശാരിയെ വെറുതെ വിട്ടു.

   തൊടുപുഴയ്ക്ക് പോകാന്‍ ഞാനയാള്‍ക്ക് പത്തു രൂപ നല്‍കി. 

   പോകുമ്പോള്‍, വല്ലാതെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അയാള്‍ എന്നോട് പറഞ്ഞു : 
"കൊന്നത് ഞാന്‍ തന്നെയാ...!"     

Tuesday, May 30, 2017

ബാബുരാജ്











- യൂസഫലി കേച്ചേരി  

കല്ലായ ചിത്തവും രാഗാര്‍ദ്രമാക്കുവാന്‍
കല്ലായി കാണിക്ക വെച്ച കല്‍ഹാരമേ,
ഭാവഗാനങ്ങളെ നര്‍ത്തനം ചെയ്യിച്ച
ബാബുരാജ്, അങ്ങയ്ക്കൊരായിരം കൂപ്പുകൈ -
മൊട്ടുമായെത്തും നിശീഥങ്ങളിപ്പോഴും
തൊട്ടുണര്‍ത്തീടുമെന്‍ കാവ്യാങ്കുരങ്ങളില്‍
മുറ്റിത്തെഴുക്കും മധുകണമത്രയും
മുത്തിക്കുടിക്കാനണയും സ്മൃതിയിലെന്‍
പാട്ടുകാരാ, ചാരെയെത്തി ഹാര്‍മോണിയം
മീട്ടിയിരിക്കുന്നു നീ സുമിതാര്‍ദ്രനായ്.

പഞ്ചമം പാടും കുയിലും മധുരമായ്
കൊഞ്ചുന്ന പൈതലും കാട്ടുപൂഞ്ചോലയും 
നെറ്റിവേര്‍പ്പൊപ്പുവാനെത്തുന്ന തെന്നലും
നെഞ്ചില്‍ മുറിവേറ്റ പാഴ്മുളം കൂട്ടവു-
മല്ലാതെ പോകിലും വിശ്വപ്രകൃതി ത-
ന്നുത്തമ ശിഷ്യനായ് പാഴ്ത്തിരിയില്‍ നിന്ന്
കത്തിച്ച പന്തം കണക്കേ ജ്വലിച്ചു നീ.

നിന്‍റെ സിരാരക്തധാരയില്‍ പൈതൃക-
ത്തിന്‍റെയമൃതം വിലയിച്ചിരിക്കണം;
എങ്കിലും നിന്നുടെ ശൈശവ കൌമാര
സങ്കടങ്ങള്‍ നെയ്ത തിക്താനുഭൂതിയാല്‍
ആസ്വാദകര്‍ക്ക് മധു വിളമ്പാന്‍ നിന്‍റെ
ആത്മാവിന്‍ തന്ത്രിയുലച്ചതാകാം വിധി.

താവും വിശപ്പില്‍ വയറൊന്നമര്‍ത്തുവാന്‍
താനേ ചലിച്ച നിന്‍ താന്തമാം കയ്യുകള്‍
സഞ്ജനിപ്പിച്ച രടിതങ്ങള്‍, പിന്നെ നിന്‍
സംഗീതയജ്ഞത്തിന്‍ താളമായെന്നുമാം
കണ്ണുനീര് കലര്‍ത്തി സ്വയം നിന്‍റെ
കമ്രരാഗങ്ങളെ സ്വാദിഷ്ടമാക്കി നീ
ഓര്‍മ്മയിലിന്നുമൊളി മങ്ങിടാതിരു-
കര്‍മ്മുകമായിത്തിളങ്ങുമെന്‍ മിത്രമേ
എന്‍റെയും നിന്‍റെയും കാവ്യസംഗീതൈക്യ-
ത്തിന്‍റെ പയസ്വനി നിത്യം നനയ്ക്കുന്ന
മാമകഹൃത്തില്‍ മലരിട്ട വാങ്മയ
മാലതീമാലിക ചാര്‍ത്താം ഭവാന്നു ഞാന്‍.
കല്ലായ ചിത്തവും രാഗിലമാക്കുവാന്‍
കല്ലായിയില്‍ നിന്നണഞ്ഞ പൊന്‍ഹംസമേ,
ഭാവുകമാനസം കോരിത്തരിപ്പിച്ച
ബാബുരാജ്, അങ്ങയ്ക്കൊരായിരം കൂപ്പുകൈ.                                         
(ജമാല്‍ കൊച്ചങ്ങാടിയുടെ പ്രയത്നഫലമായി പുറത്തിറങ്ങിയ, 'ബാബുരാജ്' എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഒരു കവിതയാണിത്.)
  

Sunday, April 30, 2017

ദല്‍ഹി 1981

- എം മുകുന്ദന്‍

രാജീന്ദര്‍ പാണ്ഡെ വാതില്‍ തുറന്ന് പുറത്തേയ്ക്ക് നോക്കി. നിരത്തിനപ്പുറം നിരനിരയായുള്ള കടകളാണ്. കടകളുടെ പിറകില്‍ ഒരു വലിയ മൈതാനം കാണാം. നിരത്തില്‍ നിന്ന് നോക്കിയാല്‍ ആ മൈതാനം കാണുകയില്ല. അയാളുടെ മുറി രണ്ടാം നിലയില്‍ റോഡിന് അഭിമുഖമായാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ജനലിനരികില്‍ ചെന്നുനിന്നാല്‍ താഴെ താഴെ തെരുവും നിരയായുള്ള പീടികകളും അപ്പുറത്തെ മൈതാനവും എല്ലാം അയാള്‍ക്ക് വ്യക്തമായി കാണാം.

മൈതാനത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒരു ഒറ്റയടിപ്പാത കടന്നുപോകുന്നു. അതിലേ പോയാല്‍ ചിരാഗ് ദല്‍ഹിയിലേക്കുള്ള പ്രധാന നിരത്തില്‍ എളുപ്പം ചെന്നെത്താം. മൈതാനം സദാ വിജനമായിരിക്കും. വല്ലപ്പോഴും മാത്രം ആ ഒറ്റയടിപ്പാതയിലൂടെ വല്ലവരും വരികയോ പോകുകയോ ചെയ്തെന്നു വരും. പകല്‍സമയങ്ങളില്‍ അവിടെ പന്നികള്‍ മേഞ്ഞുനടക്കുന്നുണ്ടാവും. പടിഞ്ഞാറുവശത്ത് ഒരു ഇടിഞ്ഞു തകര്‍ന്ന ശവകുടീരം ശവകുടീരം കാണാം. മുഗളരുടെ കാലത്തുള്ളതാണ്. അതില്‍ നിറയെ പ്രാവുകളാണ്. എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രാവുകളുടെ കുറുകുറുകലും ചിറകടിയൊച്ചയും കേള്‍ക്കാം.

പാണ്ഡെ ജനലഴികളില്‍ പിടിച്ചുകൊണ്ട് വെറുതെ വെളിയില്‍ നോക്കിനിന്നു. അയാളുടെ കൂടെ അതേ മുറിയില്‍ താമസിക്കുന്ന കിശോര്‍ ലാല്‍ റേഡിയോ തുറന്ന് പാട്ടു കേട്ടിരിക്കുകയാണ്. സിനിമാപ്പാട്ടുകളില്‍ താല്‍പ്പര്യമില്ലാത്ത പാണ്ഡെ ബോറടിച്ച്, എന്തുചെയ്യണം എന്നറിയാതെ ജനലിങ്കല്‍ത്തന്നെ നിന്നു.

താഴെ നിരത്തിലൂടെ രഘുവീറും നാനക് ചന്ദും നടന്നുവരുന്നത് അയാള്‍ കണ്ടു. അവര്‍ സ്ഥലത്തെ തെമ്മാടികളാണ്. രണ്ടുപേരും ചെറുപ്പക്കാരാണ്. ഐ.പി കോളേജിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥിനികളെ ബസ് സ്റ്റോപ്പില്‍ വച്ച് ഉപദ്രവിച്ചതിന് രഘുവീര്‍ രണ്ടു ദിവസം ലോക്കപ്പില്‍ കിടക്കുകയുണ്ടായി. നാനക് ചന്ദ് അഞ്ചു തവണ ജയിലില്‍ കിടന്നിട്ടുണ്ട്. അവസാനത്തെ ജയില്‍ശിക്ഷ ഒരു സ്ത്രീയുടെ കഴുത്തില്‍നിന്നും ആഭരണം പിടിച്ചു പറിച്ചതായിരുന്നു.

രഘുവീറും നാനക് ചന്ദും അമീര്‍ സിങ്ങിന്‍റെ ഡ്രൈക്ലീന്‍ കടയുടെ പിറകിലൂടെ മൈതാനത്തേയ്ക്ക് ഇറങ്ങിപ്പോകുന്നത് പാണ്ഡെ കണ്ടു. അവര്‍ പുകവലിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വെട്ടുകല്ലിന്മേല്‍ ഇരുന്നു.

അകലെ മൈതാനത്തിന്‍റെ മറുവശത്ത് ഒരു മഞ്ഞ നിഴല്‍ തെളിഞ്ഞു വരുന്നത് പാണ്ഡെ ശ്രദ്ധിച്ചു. കൂടെ ഒരു നീണ്ട നിഴലും. ഏതാനും നിമിഷങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അവര്‍ മഞ്ഞസാരിയുടുത്ത ഒരു സ്ത്രീയും ഒരു പുരുഷനും ആണെന്ന് അയാള്‍ക്ക് മനസ്സിലായി. കുറച്ചുകൂടി കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അയാളുടെ കയ്യില്‍ ഒരു കുഞ്ഞു കൂടിയുണ്ടെന്നും അയാള്‍ക്ക് മനസ്സിലായി.

വെട്ടുകല്ലില്‍ ഇരിക്കുന്ന രഘുവീര്‍ മുഖം തിരിച്ച് സ്ത്രീയെയും പുരുഷനെയും നോക്കി. എന്നിട്ട് അയാള്‍ നാനക് ചന്ദിനോട്‌ എന്തോ പറഞ്ഞു. അയാളും മുഖം തിരിച്ച് ആ സ്ത്രീയെയും പുരുഷനെയും നോക്കി. അവര്‍ വീണ്ടും തമ്മില്‍ എന്തോ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം അവര്‍ എഴുന്നേറ്റ് മൈതാനിയിലൂടെ നടക്കാന്‍ തുടങ്ങി.

"അബ്ബേ കിശോര്‍, തമാശ കാണണമെങ്കില്‍ വാ.."

രാജീന്ദര്‍ പാണ്ഡെ കിശോര്‍ലാലിനെ ജനലിനരികിലേക്ക് വിളിച്ചു. കിശോര്‍ലാല്‍ ചുണ്ടില്‍ വിരല്‍ വച്ച് മിണ്ടരുതെന്ന് ആംഗ്യം കാണിച്ചു. റേഡിയോവില്‍ അമിതാഭ് ബച്ചന്‍ പാടിയ ലാവരിസിലെ പാട്ടാണ് വരുന്നത്.

പരസ്പരം തോളില്‍ കയ്യിട്ട്, അലസമായി, ഒരു സിഗരറ്റ് തന്നെ മാറിമാറി വലിച്ചുകൊണ്ട്, നാനക് ചന്ദും രഘുവീറും മൈതാനത്തിന്‍റെ നടുവിലേക്ക് നടക്കുകയാണ്. ഇപ്പോള്‍ മഞ്ഞ നിഴല്‍ കുറേക്കൂടി തെളിഞ്ഞു കാണാം. ആ സ്ത്രീയും പുരുഷനും മൈതാനിയുടെ ഏകദേശം നടുവില്‍ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ജനലിനരികില്‍ നില്‍ക്കുന്ന പാണ്ഡേയ്ക്ക് അവളുടെ മുഖം വ്യക്തമായി കാണാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. എങ്കിലും അവള്‍ സുന്ദരിയാണ്‌ എന്ന് അയാള്‍ ഊഹിച്ചു. അവളുടെ കൂടെ നടന്നുവരുന്ന ചെറുപ്പക്കാരന്‍ നീണ്ടു മെലിഞ്ഞിട്ടാണ്. അവര്‍ ഭാര്യയും ഭര്‍ത്താവും കുഞ്ഞും അടങ്ങുന്ന ഒരു സംതൃപ്ത കുടുംബമാണ്.

വെയിലിന്‍റെ ശക്തി കാരണമായിരിക്കണം, ചെറുപ്പക്കാരി സാരിയുടെ തുമ്പുകൊണ്ട് തല മൂടി. അവര്‍ അപ്പോള്‍ മൈതാനത്തിന്‍റെ മധ്യഭാഗം കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

നാനക് ചന്ദിന്‍റെയും രഘുവീറിന്‍റെയും നടത്തം സാവധാനത്തിലായി. മൈതാനിയിലെവിടെയും കണ്ണെത്താവുന്നയിടത്തൊന്നും ആരെയും കണ്ടില്ല. തകര്‍ന്ന ശവകുടീരത്തിലെ പ്രാവുകള്‍ പോലും നിശബ്ദരാണ്.

"അബ്ബേ കിശോര്‍, നിന്‍റെ റേഡിയോ ബന്ത് കരോ. എഴുന്നേറ്റ് വാ യാര്‍?" - പാണ്ഡെ ഒരിക്കല്‍ക്കൂടി കിശോര്‍ലാലിനെ ജനലിന്‍റെ അരികിലേക്ക് വിളിച്ചു.

നാനക് ചന്ദും രഘുവീറും ആ ചെറിയ കുടുംബത്തിന്‍റെ അരികില്‍ എത്തി.

"അരേ, ജല്‍ദീ.. എഴുന്നേറ്റ് വാ യാര്‍..."

പാണ്ഡെ മൈതാനത്തിന്‍റെ നടുവിലേക്ക് മിഴിച്ചുനോക്കി. റേഡിയോ ഓഫാക്കാതെ തന്നെ കിശോര്‍ലാല്‍ എഴുന്നേറ്റുവന്നു.

നാനക് ചന്ദും രഘുവീറും വഴിമുടക്കി നിന്നു. നാനക് ചന്ദ് ഇരുകൈകളും ഊരയില്‍ വച്ച് വായിലെ സിഗരറ്റ് എടുക്കാതെ തന്നെ ചെറുപ്പക്കാരിയെ നോക്കി ഒന്ന് ചിരിച്ചു. ചെറുപ്പക്കാരന്‍റെ മുഖം ചുവന്നു.

"മാറിനില്‍ക്കിന്‍ തെമ്മാടികളെ..." - അയാള്‍ പറഞ്ഞു - "റാസ്ക്കല്‍സ്.."

നാനക് ചന്ദും രഘുവീറും അത് കേട്ടതായി ഭാവിച്ചില്ല. ചെറുപ്പക്കാരി മഞ്ഞസാരി തലയിലൂടെ വലിച്ചിട്ട് ചൂളി നിന്നു. അവളുടെ ഇരുകവിളുകളും ചുവന്നുതുടുത്തു.

"അരേ യാര്‍, നാനക് ചന്ദും രഘുവീറും എന്തിനാ ഭാവം?" - കിശോര്‍ലാല്‍ പാണ്ഡെയോട് ചോദിച്ചു.

"ലെറ്റ്സ് വെയിറ്റ് ആന്‍ഡ്‌ സീ. ഒരു സിഗരറ്റ് താ യാര്‍."

കിശോര്‍ലാല്‍ റെഡ് ആന്‍ഡ്‌ വൈറ്റിന്‍റെ പാക്കറ്റ് കീശയില്‍ നിന്നെടുത്ത് പാണ്ഡെയുടെ നേരെ നീട്ടി. അവര്‍ രണ്ടുപേരും ഓരോ സിഗരറ്റ് കത്തിച്ച് വര്‍ദ്ധിച്ച രസത്തോടെ മൈതാനത്തില്‍ നോക്കി നിന്നു. അവിടെ വെയില്‍ തിളിയ്ക്കുകയാണ്.

"അവര്‍ മാറ്റിനിയ്ക്ക് പോവുകയായിക്കണം യാര്‍." - പാണ്ഡെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

അല്ലാതെ ഈ നേരത്ത്, ഈ വെയിലില്‍ അവര്‍ മറ്റെവിടെ പോകാന്‍?

"ഹായ് മഞ്ഞക്കിളീ, നിന്‍റെ മുഖമൊന്നു കണ്ടോട്ടേ."

നാനക് ചന്ദ് ചെറുപ്പക്കാരിയുടെ മുഖത്തുനിന്ന് സാരി പിടിച്ചു നീക്കി. മാംസളമായ കവിളുകളും വിടര്‍ന്ന കണ്ണുകളുമുള്ള അതീവ സുന്ദരമായ ഒരു മുഖം. തലമുടിയുടെ മദ്ധ്യരേഖയില്‍ കുങ്കുമം വിതറിയിരിക്കുന്നു; നെറ്റിയില്‍ പൊട്ടും.

നാനക് ചന്ദ്, കയ്യില്‍ കുഞ്ഞുമായി നില്‍ക്കുന്ന ചെറുപ്പക്കാരന്‍റെ നേരെ തിരിഞ്ഞ് അയാളോടായി പറഞ്ഞു.

"അരേ ബ്രദര്‍, നീ വലിയ ഭാഗ്യവാന്‍ തന്നെ. ഹേമമാലിനിയെപ്പോലുള്ള ഒരു ഭാര്യയെ നിനക്ക് കിട്ടിയല്ലോ."

ചെറുപ്പക്കാരന്‍റെ ക്ഷമ നശിച്ചു. അയാള്‍ ഉള്ളാലെ ജ്വലിച്ചു. കയ്യില്‍ കുഞ്ഞുണ്ട്. കൂടെ ഭാര്യയുണ്ട്. അല്ലെങ്കില്‍.....

അയാള്‍ കോപം ഉള്ളിലൊതുക്കി മയത്തില്‍ പറഞ്ഞു - "ഫ്രണ്ട്സ്, നിങ്ങള്‍ക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്? ഇത്തരം ഇന്‍ഡീസന്‍റ് ആയ പെരുമാറ്റം നല്ലതല്ല. നിങ്ങള്‍ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള ചെറുപ്പക്കാരല്ലേ? പ്ലീസ്.. ഞങ്ങള്‍ പോകട്ടെ.."

അയാള്‍ കുഞ്ഞിനെ നെഞ്ചോടു ചേര്‍ത്ത്, ഭാര്യയുടെ കൈ പിടിച്ച്, അവരെ മറികടന്നുപോകാന്‍ ശ്രമിച്ചു.

"അങ്ങനെ പോകാന്‍ വരട്ടെ."

രഘുവീര്‍ ചെറുപ്പക്കാരന്‍റെ ചുമലില്‍ കൈവച്ചു.

"ഞങ്ങളുടെ അനുവാദം കൂടാതെ താന്‍ ഇവിടെ നിന്ന് അനങ്ങാന്‍ പാടില്ല. ഓക്കെ..?"

ചെറുപ്പക്കാരന്‍ ഉടനെ കൈവീശി രഘുവീറിന്‍റെ മുഖത്തുനോക്കി ഒന്നു കൊടുത്തു. അയാളുടെ കയ്യില്‍ കിടന്ന് കുഞ്ഞ് ഉച്ചത്തില്‍ കരയാന്‍ തുടങ്ങി.

"സാലേ കുത്തേ...നീ അത്രയ്ക്കായോ?"

നാനക് ചന്ദ് പാന്‍റ്സിന്‍റെ ഉള്ളില്‍ നിന്ന് ഒരു കത്തി വലിച്ച് പുറത്തെടുത്തു. ചെറുപ്പക്കാരിയുടെ ചങ്ക് ഒരു പ്രാവിന്‍റെ ചങ്ക് പോലെ മിടിച്ചു. വഴക്കിനൊന്നും പോകരുതേയെന്ന് അവള്‍ കണ്ണുകളാല്‍ ഭര്‍ത്താവിനോട് യാചിച്ചു.

ആ ചെറുപ്പക്കാരന്‍ കുഞ്ഞിനെ ഭാര്യയുടെ കൈകളില്‍ ഏല്‍പ്പിച്ച് എന്തിനും തയ്യാറായി നിന്നു.

"സാലേ കുത്തേ..."

രഘുവീര്‍ അടികൊണ്ട കവിള്‍ തടവിക്കൊണ്ട് അയാളുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞ് ഷര്‍ട്ടില്‍ കയറിപ്പിടിച്ചു. കരയുന്ന കുഞ്ഞിനെ കൈയിലേന്തി ചെറുപ്പക്കാരി നിസ്സഹായയായി നാലുപാടും നോക്കി. ഭയത്താല്‍ അവള്‍ അടിമുടി വിറയാര്‍ന്നു.

"വണ്‍ മോര്‍ സിഗരറ്റ് യാര്‍."

പാണ്ഡെ മൈതാനത്തുനിന്ന് കണ്ണെടുക്കാതെ കിശോറിന്‍റെ നേരെ കൈനീട്ടി. അയാള്‍ ഒരു സിഗരറ്റു കൂടി കത്തിച്ചു പുക വിട്ടു. അതിനിടയില്‍ അയാള്‍ പറഞ്ഞു.

"യാര്‍, വെരി ഇന്‍ററെസ്റ്റിങ്ങ്.."

ചെറുപ്പക്കാരനും നാനക് ചന്ദും പിടിയും വലിയുമായി നില്‍ക്കവേ രഘുവീര്‍ അല്‍പം അകലെ നടന്നുചെന്ന് ഒരു വലിയ കരിങ്കല്ലെടുത്ത് തിരികെ വന്നു. ആ കല്ല്‌ ചെറുപ്പക്കാരന്‍റെ തലയ്ക്കു മുകളില്‍ ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിച്ചു കൊണ്ട് അയാള്‍ അവിടെ നിന്നു. അതുകൂടി കണ്ടപ്പോള്‍ മഞ്ഞക്കിളി ആകെ തളര്‍ന്നു.

മൈതാനത്തിന്‍റെ മറ്റേയറ്റത്ത് ഒരു വെളുത്ത നിഴല്‍ പ്രത്യക്ഷമായി. ദുര്‍മേദസ്സ് നിറഞ്ഞ, മദ്ധ്യവയസ്സ് കഴിഞ്ഞ ഒരു മാന്യന്‍. അയാളുടെ കയ്യില്‍ ബ്രീഫ്കേസ് കാണാം. അയാള്‍ മൈതാനത്തിന്‍റെ നടുവില്‍ നോക്കി ഒന്ന് സംശയിച്ചു നിന്നു. അതിനുശേഷം ബ്രീഫ്കേസ് തൂക്കിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് നടത്തം തുടര്‍ന്നു.

"അതാരെടാ ആ സുബ്ബര്‍?"

പാണ്ഡെ പറഞ്ഞു. ആ നവാഗതന്‍ ഒരു രസംകൊല്ലി തന്നെ. അയാള്‍ എല്ലാം തകരാറിലാക്കുമെന്ന് പാണ്ഡേയ്ക്ക് തോന്നി.

ചെറുപ്പക്കാരനും നാനക് ചന്ദും പരസ്പരം തര്‍ക്കിക്കുകയും ഇടയ്ക്കിടെ ഉന്തുകയും തള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു. രഘുവീറിന്‍റെ കയ്യില്‍ ഇപ്പോഴും ആ കരിങ്കല്ല് കാണാം. ഇടയ്ക്കിടെ അയാള്‍ അത് ചെറുപ്പക്കാരന്‍റെ തലയ്ക്കുമുകളില്‍ ഉയര്‍ത്തും. അപ്പോഴൊക്കെ ചെറുപ്പക്കാരിയുടെ ജീവന്‍ പോകും.

മൈതാനിയിലൂടെ നടന്നു വരുന്ന മാന്യനെ കണ്ടപ്പോള്‍ അവള്‍ക്ക് ശ്വാസം നേരെ വീണു.

"ഒന്നോടി വരണേ... ഇവരിപ്പോള്‍ എന്‍റെ മോന്‍റെ അച്ഛനെ കൊല്ലും..." - അവള്‍ ഉച്ചത്തില്‍ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.

ആ മാന്യന്‍റെ കാലുകള്‍ക്ക് വേഗമേറി. അയാള്‍ തന്‍റെ ഭാരിച്ച ശരീരം കുലുക്കിക്കൊണ്ട് ധൃതിയില്‍ ചെറുപ്പക്കാരിയുടെ നേരെ നടന്നു. അയാള്‍ ഏകദേശം നൂറു വാര അടുത്തെത്തിയപ്പോള്‍ രഘുവീര്‍ അയാളുടെ നേരെ തിരിഞ്ഞു.

"ബദ്മാഷ്.. ദഫാ ഹോ ജാവോ ഇവിടുന്ന്..."

രഘുവീര്‍ തന്‍റെ കൈകളിലെ കരിങ്കല്ല് അയാളുടെ നേരെ ഓങ്ങി. മാന്യന്‍റെ കാലുകള്‍ പൊടുന്നനെ ചലിക്കാതെയായി. നാനക് ചന്ദിന്‍റെ കയ്യിലെ നീണ്ട വായ്ത്തലയോടുകൂടിയ കത്തിയും അയാളുടെ കണ്ണില്‍പ്പെട്ടിരുന്നു.

"ബാഗോ.. ഓട്..."

ഒന്ന് സംശയിച്ചശേഷം ചെറുപ്പക്കാരിയുടെ വിലാപം ചെവിക്കൊള്ളാതെ, മാന്യന്‍ തിരിഞ്ഞു നടന്നു.

"ഓട്.."

മാന്യന്‍ തന്‍റെ ഭാരിച്ച ശരീരം കുലുക്കിക്കൊണ്ട് കയ്യില്‍ ബ്രീഫ്കേയ്സുമായി ഓടി.

"സബാഷ്"

ജനലിനരികില്‍ നോക്കി നില്‍ക്കുന്ന പാണ്ഡെയും കിശോറും തലയറഞ്ഞു ചിരിച്ചു.

ഒരു നിമിഷം രഘുവീര്‍ കരിങ്കല്ല് ഉയര്‍ത്തി ചെറുപ്പക്കാരന്‍റെ മൂര്‍ധാവില്‍ ഇടിച്ചു. അയാള്‍ നിന്ന കാലില്‍ ഒന്നാടി. നാനക് ചന്ദ് കാലുയര്‍ത്തി അയാളുടെ നാഭിയില്‍ ഒരു ചവിട്ടും കൊടുത്തു. അതോടെ അയാള്‍ ഒരു വില്ലുപോലെ മുന്നോട്ട് വളഞ്ഞ് മറിഞ്ഞു വീണു.

"ഈ നാനക് ചന്ദിനെയും രഘുവീറിനെയും സമ്മതിക്കണം. റിയലി ഗ്രേറ്റ്.. ഓക്കെ യാര്‍?- പാണ്ഡെ പറഞ്ഞു.

"വെരി വെരി ഗ്രെയിറ്റ്. ഓക്കെ യാര്‍." - തന്‍റെ മുറിയന്‍ ഇംഗ്ലീഷില്‍ കിശോര്‍ലാലും പറഞ്ഞു.

അവര്‍ ഇരുവരുടെയും കണ്ണുകള്‍ മൈതനിയുടെ നടുവില്‍.

"എഴുന്നേല്‍ക്ക് സിസ്.റ്റര്‍.."

ഭര്‍ത്താവിന്‍റെ അരികിലിരുന്ന് കരയുന്ന ചെറുപ്പക്കാരിയുടെ കൈയില്‍ നാനക് ചന്ദ് കടന്നുപിടിച്ചു.

"ഞങ്ങളുടെ കൂടെ വാ. ആ കബറില്‍.."

അയാള്‍ ഇടിഞ്ഞു വീണ ശവകുടീരത്തിനു നേരെ വിരല്‍ ചൂണ്ടി.

"എന്നെ ഒന്നും ചെയ്യരുതേ..."

അവള്‍ നിറമിഴികളോടെ അവരുടെ നേരെ കൈകൂപ്പി.

നാനക് ചന്ദ് അവളെ ബലമായി പിടിച്ചെഴുന്നേല്‍പ്പിച്ച് മുന്നോട്ടു തള്ളി. നിലത്തു കിടന്ന് ഉച്ചത്തില്‍ കരഞ്ഞു, കൈക്കുഞ്ഞ്. രഘുവീര്‍ ഉടനെ കീശയില്‍ നിന്ന് ഒരു വലിയ തൂവാലയെടുത്ത് അതിന്‍റെ വായില്‍ തിരുകിക്കയറ്റി. കുഞ്ഞിന്‍റെ കണ്ണുകള്‍ വെളിയിലേക്ക് തള്ളി. അതിന്‍റെ നിലവിളി നിന്നു.

അവള്‍ കുതറിമാറി മൈതാനിയിലൂടെ ഓടാന്‍ തുടങ്ങി.

"ബഹന്‍ ചൂത്ത് - അബ്ബേ, പിടിയവളെ.."

നാനക് ചന്ദ് കോപിച്ചു. രഘുവീര്‍ പിറകെ ഓടിച്ചെന്ന് അവളെ കടന്നുപിടിച്ചു. ഇരുവരും കൂടി വീണ്ടും അവളെ കബറിനുനേരെ വലിച്ചിഴച്ചുകൊണ്ടു പോയി. ശവകുടീരത്തിന്‍റെ തകര്‍ന്നു വീണ മതിലുകള്‍ക്കു മുകളില്‍ അസ്വസ്ഥരായി പ്രാവുകള്‍ അത് നോക്കിയിരുന്നു.

"അരേ യാര്‍, അവര്‍ അവളെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യാന്‍ കൊണ്ടുപോകുകയാ.." - കിശോര്‍ലാല്‍ പറഞ്ഞു.

ഒരു ഈസ്റ്റ്മാന്‍ സിനിമാസ്കോപ് ചിത്രം കാണുന്നതുപോലെ അവര്‍ മൈതാനിയില്‍ നോക്കി നിന്നു.

രഘുവീറും നാനക് ചന്ദും കൂടി അവളെ പൊക്കിയെടുത്ത് ശവകുടീരത്തിന്‍റെ ഉള്ളിലേക്ക് കയറി. മഞ്ഞക്കിളിയുടെ വിയര്‍പ്പില്‍ കുതിര്‍ന്ന മഞ്ഞ ബ്ലൌസ് അവര്‍ വലിച്ചു കീറി. അവര്‍ അവളെ കരിങ്കല്‍ ചുമരിനോട് ചേര്‍ത്തു നിര്‍ത്തി. അവള്‍ക്ക് ഇപ്പോള്‍ ചെറുത്തു നില്‍ക്കാനുള്ള കരുത്തില്ല. അവളുടെ തല ഒരു വശത്തേക്ക് ചെരിഞ്ഞു.

"ആരായിരിക്കും ആദ്യം?" - കിശോര്‍ലാല്‍ ചോദിച്ചു.

"നാനക് ചന്ദ് അല്ലാതെ ആര്?" - പാണ്ഡെ പറഞ്ഞു.

രഘുവീര്‍ അവളെ ചുമരിനോടു ചേര്‍ത്ത് പിടിച്ചുനിര്‍ത്തി. നാനക് ചന്ദ് തന്‍റെ പാന്‍ടിന്‍റെ കുടുക്കുകള്‍ അഴിച്ചു.

ആ നിമിഷം രാജീന്ദര്‍ പാണ്ഡെയുടെ മുറി ഒരു വന്‍ നഗരമായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. അവിടെ ആകാശം മുട്ടുന്ന കെട്ടിടങ്ങള്‍ ഉയര്‍ന്നുവരുന്നു. രാജീന്ദര്‍ പാണ്ഡെയും കിശോര്‍ ലാലും അന്‍പത്തഞ്ചു ലക്ഷം വരുന്ന ഒരു വലിയ ജനതയായി മാറുന്നു. ഉയര്‍ന്ന പ്രസംഗ വേദികളില്‍ നിന്നുകൊണ്ട്, ഹര്‍ഷാരവങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍, ഖദറും ഗാന്ധിത്തൊപ്പിയും ധരിച്ച നേതാക്കള്‍ വാതോരാതെ ഹിന്ദിയില്‍ പ്രസംഗിക്കുന്നു. സിഗരറ്റുപുക കനത്തു നില്‍ക്കുന്ന കോഫി ഹൗസുകളില്‍ മേശയ്ക്ക് ചുറ്റും ഇരുന്ന്, തോളില്‍ സഞ്ചി തൂക്കിയ, താടിയും മുടിയും വളര്‍ത്തിയ, ബുദ്ധിജീവികള്‍ തര്‍ക്കിക്കുന്നു.....

ആ നിമിഷം ഖബറിന്‍റെ ഇരുളില്‍ നിന്ന് ഒരു കൊച്ചരിപ്രാവ്‌ പറന്നു വന്ന്, തന്‍റെ ഇളംകൊക്കുകൊണ്ട് നാനക് ചന്ദിന്‍റെ മൂര്‍ദ്ധാവില്‍ ഒന്നു കൊത്തുന്നു.